Baharatlar

Baharatlar

 

Ayurvedaya göre sindirim sistemindeki düzensizlik birçok rahatsızlığın temel nedenlerinden biridir. Yediğimiz gıdaların iyi hazmedilmemesi, bedende besinlerin hücrelere gitmesini engellemekte, atıkların vücuttan dışarı atılmasını zorlaştırmakta ve "ama" olarak adlandırılan toksinlerin birikimine yol açmakta ve aynı zamanda bağışıklık sistemini de olumsuz olarak etkilemektedir. Baharatlar genelde hazmı kolaylaştırıcı besinler olduğu için, ayurveda baharatlara özel bir anlam yüklemektedir. Baharatlar bir taraftan sindirime destek olurken, diğer taraftan birikmiş olam toksinlerin bedenden atılmasını kolaylaştırmaktadır. Farklı doşaların, farklı sebeplerle kullanabileceği zerdeçal, kimyon, kişniş, tarçın, acı biber, rezene, zencefil, kakule gibi baharatlar Ayurveda'da en çok kullanılan baharatlardır.

 

Rezene

 

REZENE

Sindirim sorunlara karşı en güzel çözümlerden biri olan rezene, soğutucu özelliği olan önemli baharatlardan biridir. Hafif ceviz kokusu olan rezenenin temel lezzeti tatlı olup, alt lezzeti acıdır. Hazım ateşi olarak kabul edilen agni'yi güçlendiren rezene, pitta enerjisini yükseltmeden vata ve kapha enerjilerini dengeleyici özelliklerinden dolayı herkes tarafından rahatlıkla tüketilebilir. Rezene tohumları sıcak su ile demlenerek çay olarak içilebilir. Yemeklerden sonra küçük bir miktar rezene tohumu çiğnemek bir taraftan yemeğin daha kolay hazmedilmesini sağlarken, diğer taraftan nefesin tazelenmesine sebep olur. Hatta yemeklere vereceği ilave lezzetlerden dolayı tohum olarak veya öğütülmüştü toz halinde sebze yemeklerine karıştırılabilir, yemek soslarına konabilir. Diğer ayurvedik baharatlardan kimyon, kişniş, zencefil ve karabiber ile beraberce kullanılması yemeklere lezzet verir. Ekmeklere, kurabiyelere ve sütlaç gibi tatlılara egzotik lezzet vermesi için eklenebilir...


Kakule

 

 KAKULE

Soğutucu özelliğinle beraber tatlı ve keskin lezzet veren kişniş, yemeklere kuvvetli bir tat verdiğinden yaygın olarak tatlı yapımında kullanılır. Ayurveda'da her üç doşanın da dengelenmesine destek olan ender baharatlardandır. Ancak pitta enerjisini dengelemek isteyenlerin daha sınırlı miktarlarda kullanmaları gerekmektedir. Mide ve akciğerlerle ilgili kapha dengelenmesinde çok faydalıdır. Kişniş özellikle mide gazı ve şişkinliğine karşı çok etkin bir tohumdur. Kişniş tohumları sıcak suyla demlenerek çay olarak içileceği gibi, toz halinde tatlı lezzetli rezene ve keskin lezzetli karanfil ile karıştırılarak kullanılabilir. Meyve veya kuru yemişlerin kullanıldığı sos, salata, yemek ve tatlılarda yaygın bir kullanım alanı vardır.
Kişniş

 

 

KİŞNİŞ

Üç doşanın da dengesizliğine karşı tüketilebilir. Genellikle toz halinde kullanılan kişniş, tohum halinde de yemeklerde kullanılabilir. Tatlı ve buruk lezzet grubunda yer alan kişniş, önemli serinletici baharatların başında gelmektedir. Önemli bir iştah açıcı özelliği olan kişniş tohumu, bunun yanında yemeklerin sağlıklı hazmedilmesinde, kanın toksinlerden arındırılmasında ve birçok alerjinin sağlıklı bir şekilde giderilmesinde olumlu rol oynamaktadır. Kişniş diğer ayurvedik baharatlardan zerdeçal, kimyon, kırmızı biber ve rezene ile karıştırılarak da yemeklerde kullanılabilir. Yaygın kullanım yeri sebze ve mercimek yemekleridir.
Kimyon

 

 

KİMYON

Her üç doşanın da rahatlıkla kullanabileceği başka bir baharat da kimyondur. Bedende toksinlerin dışarı atılmasına destek olan kimyon aynı zamanda sindirim sisteminin de destekçisidir. Kimyon çiğ veya kavrulmuş olarak gerek toz halinde gerekse tohum olarak kullanılabilir. Kimyon; zerdeçal, rezene, kakule, zencefil ve tarçınla beraber bir baharat karışımı olabilir. Taze yoğurtla veya ayranla karıştırılan kimyon hem lezzetli hem de besin değeri yüksek bir içecek haline gelebilir. Hindistan'da "lassi" adı verilen bu içecek aynı zamanda sindirim sistemine de yardımcı olur.
Zerdeçal

 

ZERDEÇAL

Anti-enflamatuvar özellikleriyle zerdeçal ayurvedik diyetlerin vazgeçilmez baharatıdır. Kolestrol seviyelerinin dengelenmesinde, şeker hastalığı tedavilerinde, birçok kanser hastalıklarında, karaciğerin toksinden arındırılmasında, bedende alerji yaratabilen alerjenlere karşı olumlu destek oluşmasında, sindirim sisteminin düzenlemesinde, bağışıklık sisteminin güçlenmesinde mucizevi faydaları olan bir antioksidandır. Isıtıcı özelliği olan zerdeçalda keskin, acı ve buruk lezzet bulunmaktadır. Parlak sarımsı portakal renkli zerdeçal küçük miktarlarda dahi yemeğe kendi rengini verebilmektedir. Baharat olarak kullanılması için, zerdeçal bitkisinin temizlendikten sonra suda kaynatılıp kurutulmuş, koyu sarı renkli kök saplarının öğütülmesi gerekmektedir. Yaprakları sivri uçlu, çiçekleri sarı renkte olan zerdeçal yurdumuzda yetiştirilmez. Zencefilgiller familyasından olup, anavatanı Doğu Hindistan olan çok yıllık bir bitkidir.
Karanfil

 

 

KARANFİL

Yaprak dökmeyen ağaçların henüz açmamış çiçek tomurcukların kurutulması ile oluşan karanfil, ayurvedik sağlıkta; dolaşım rahatsızlıklarına, sindirim sistemi sorunlarına, mide gazı, şişkinliği ve mide bulantısına çok faydalı olmaktadır. Karanfilin keskin ve buruk lezzeti olup, bedene ısıtıcı güç vermektedir. Vata ve kapha doşalarını dengelerken, pittanın yükselmesine sebep olur. Bu nedenle pitta dengesizliklerinde kullanımına dikkat etmek gerekir.


Email listemize kayıt olarak güncel haberlerden ve gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.
E-posta Listesi